Kinoa pilavı

Kuinoa, quinoa, veya kinoa... hepsi aynı şey. Aslında hiçbiri diğerinden daha doğru değil. Kinwa, veya kinva veya kinoa diye okunduğuna göre ben kinoa diyeceğim. Ne de olsa Türkçe kelimeler yazıldıkları gibi okunuyor. Aslında İnka pirinci desek daha bile iyi olur.

Kinoa Güney Amerikalı bir tahılımsı, yani botanik olarak tahıl değil, ama tahıla çok benziyor ve tahıl gibi kullanılıyor. İnkalar döneminde çok kullanıldığı ve kutsal sayıldığı biliniyor. Ama bizim mutfağımızda pek bilinmiyor. Son zamanlarda popülerleşmeye başladı ve artık süpermarketlerde bile bulabiliyoruz. Bir de kırmızı kinoa var, umarım o da tez zamanda buralara gelir. (Edit: Geldi, geldi. Ustelik siyah kinoa bile var artik!)

Kinoa  hem bir “tam protein”, hem de bir demir, magnezyum, fosfor ve kalsiyum deposu.  Kinoali türlü çesitli tarif denedim, yine de en hoşuma gideni bu oldu. Bildiğimiz bulgur pilavının kinoali versiyonu. Kinoa ile daha cok sey yapmak isterseniz, burada bir kinoali kofte tarifi var, hatta minik muzlu kek tarifi bile var. Simdilik pilavda kalalim.

Kinoa (kuinoa) pilavi

1 su bardağı kinoa

2,5 su bardağı su

1 adet büyük soğan

1 adet büyük boy havuç

1 adet yeşil biber

1 adet kırmızı biber

1 kaşık domates salçası

Zeytinyağı (3 çorba kaşığı kadar, zevke bağlı)

Tuz

Süzgeç kullanarak kinoayı birkaç defa iyice yıkayın. Sonra tedbiren bir kere daha yıkayın.

Havucu rendeleyin, tüm diğer sebzeleri yemeklik doğrayın.

Tencerede zeytinyağı ile birlikte tüm sebzeleri kavurmaya başlayın. Soğanlar pembeleşmeye başlayınca salçayı ekleyip salça kavrulana kadar 1-2 dakika daha kavurun, gerekirse yapışmamasi için az miktarda sıcak su ekleyin.

İyice yıkanmış kinoayı ekleyin, üzerine 2,5 su bardağı sıcak su eklyin. İsteğe göre tuz atın. Pilav kaynamaya başlayana kadar yüksek ateşte tutun, kaynadıktan sonra kısık ateşe alıp pişmeye bırakın. Tüm su çekilince ve kinoaların üzerindeki beyaz şeritler iyice görünür olunca pilavınız pişmiş demektir. Altını kapatıp birkaç dakika demlenmeye bırakın.

Afiyet olsun!

* Kinoayı iyice yıkamak çok önemli. Kinoa, saponin denen bir maddeyle kaplı, ve iyice yıkanamadığı zaman pilava acımsı bir tat verir. İnce dokunmuş süzgeciniz yoksa tülbent kullanabilirsiniz, ya da, tülbent hangi devirde kaldı diyorsanız, kullanılmamış temiz bir ince çorabı imdada çağırabilirsiniz. Bu yıkama kısmını aştınız mı gerisi kolay.

* Zeytinyağı ile kavururken yağı yakmamak çok önemli. Sebzeleri kavururken gerekirse az miktarda sıcak su ekleyin.

* En sonunda bir de bir bardak önceden haşlanmış nohut eklerseniz, alın size ana yemek. Yanında bir salata ile akşam yemeğiniz hazır.

Spirulinali dari pilavi

Dün nihayet toz spirulina geçti elime. Heyecanla eve giderken aklima toz spirulina ile yapilacak bir suru tarif geldi. Sonunda spirulinali dari pilavini sectim, cunku dariyi da (ingilizce adiyla millet) daha yeni bulmustum ve pisirmek icin sabirsizlaniyordum. New York'ta yaşarken Jivamuktea Cafe'de en sevdiğim yemeklerden biriydi. (Not:Artık tarifin orijinalini Simple Recipes for Joy kitabında da bulabilirsiniz.) Benim icin dari demek spirulinali dari pilavi demek. Tarifi gormek icin asagiya atlayabilirsiniz. Hem dari hem de spirulina bizim geleneksel mutfagimizda pek bilinmediginden onlar hakkinda biraz bilgi vereyim.

Dari: Etiyopya'dan ciktigi dusunulen, ve tarih oncesi caglarda bile kullanildigi bilinen bir tam tahil. Asya'da, Hindistan'da ve Afrika'da bolca kullanilan dari genelde ogutulup unundan ekmek yapmak icin kullaniliyormus. Hatta Hintlilerin roti ekmegi de meger dari unundan yapilirmis.
Tam bir tahil oldugu icin, tam tahillarin butun saglik katan ozelliklerine sahip dari. Hatta son donemdeki arastirmalara gore tam tahillar, sebze ve meyvedeki kadar hatta bazen daha bile fazla antioksidan etkiye sahip fenolik molekuller bulundurur. Ayrica icerigindeki lifler ve lignanlar, vucudumuzu cesitli kanserlere karsi korurlar. Her yeni arastirmada, tam tahillar acisindan zengin beslenen toplumlarin degisik kanserlere neden daha az yakalandigini gosteren bulgular ortaya cikiyor, ama biz bunlardan bihaber, televizyonun ve toplumun bize sundugu "saglik icin et ye, sut ic" sloganlarina inaniyoruz ve kanseri tetikledigi bilinen bu urunleri tuketiyoruz. Neyse, dariya geri donelim. Dari bazi mineraller acisindan cok iyi bir besin. Manganez (kemik dokusu icin onemli, tiroid ve cinsel hormonlari duzenleyici etkiye sahip, kan sekerini duzenlemede etkili), magnezyum (kalp sagligi icin onemli, astim ve migren agrilarini azaltici etkiye sahip), ve fosfor (vucut dokularinin gelisimi ve onarimi icin gerekli, temel enerji kaynagi olan ATP'nin yapitaslarindan biri), darida bulunan en onemli minerallerden.

Spirulina: Spirulina bir siyanobakteridir, tek hucreli bir yosun diyebiliriz. Mavi-yesil renktedir, beta karoten acisindan cok zengindir. Tam bir organizma oldugu icin protein miktari cok yuksektir, % 70 civarinda, ancak benim icin super bir protein kaynagi degil cunku bir oturusta yiyebilecgim spirulina miktari cok sinirli. Kendine ozgu bir tadi ve kokusu var, bu yuzden buna alismak biraz zaman alabilir. Spirulina'nin ne kadar super bir gida olduguna dair bircok yazi var. Bu sekilde "super gida" cigirtkanliklarina dikkat etmek lazim. Bence hicbir sey super degil, herseyi dengeli tuketmek lazim. Ama evet, katiliyorum, spirulina cok etkili bir besin. Ozellikle insana enerji vermesi, ve emilebilir demir acisindan yuksek olmasi cok onemli. Spirulina ile ilk defa hamileyken hasir nesir olmustum, arastirmalarda hamilelerin dogal olarak dusen demir seviyesini spirulinanin bilinmeyen bir etkiyle yukselttigi saptanmis. Bunu bizzat yasayarak ben de gordum. Doktorun verdigi ilaclari birakip spirulina (ve Floradix) kullanmaya basladim. Bu arada benim ilaclarimi da annem kullandi kendi demir seviyesini yukseltmek icin. Sonucta ben hamile olmama ragmen ve ilaclari kullanmamama ragmen kandaki demir seviyelerim anneminkinden daha fazla yukseldi.

Bu kadar yeter. Simdi tarif zamani.

Spirulinali dari pilavi

1-2 corba kasigi zeytinyagi
1-2 corba kasigi toz spirulina
1 corba kasigi Bragg's Liquid Aminos (veya tamari veya soya sosu) (istege bagli)
Tuz

Dari pilavi icin:
1 bardak sari dari (ak dari veya altin dari diye de gecebilir)
2 bardak su

Dariyi guzelce yikayip ustune 2 bardak suyu ilave edin. Su kaynadiktan sonra altini kisin ve dari suyu emince pilavin altini kapatin. (Dariya su eklemeden once citirdayana kadar hafifce kavurabilirsiniz de, tadi daha ortaya cikar)

Dariyi ayri bir karistirma kabina alip biraz sogumasini bekleyin. Ustune diger malzemeleri ekleyip karistirmaya baslayin. Bu fotografi da ozellikle koyuyorum, ne kadar karman corman bir islem oldugunu gorun diye :) Hersey iyice karisinca pilaviniz yemeye hazir.

Oneri: Spirulinaya alisik degilseniz, daha az spirulina ekleyerek baslayin.
Toz spirulina bulamazsaniz, spirulina tabletlerini havanda dovup toz haline getirebilirsiniz.

Afiyet olsun.