Sari keten tohumu

Sari keten tohumu aramaya artik son vermistim ki hic beklemedigim bir anda karsima cikti. Rasayana markasina sik sik rastlar oldum, ve simdiye kadar kullandigim tum urunlerinden cok memnun kaldim. Simdi de sari keten tohumu sunuyorlar, ve gayet alcakgonullu bir sekilde sadece “keten tohumu” demisler. Acaba bu urunun kiymetini kendileri de bilmiyorlar mi? Neden kiymetli? Cunku sari keten tohumunun tadi, Turkiye’de bulunan kahverengi keten tohumuna gore daha yumusak. Ayrica yagi sikildiginda da cok leziz bir sey oluyor, kahverengi keten tohumunun yagi ise benim icin cok agir, cok otsu. Rasayana’ya yazsak, bu keten tohumunun yagini da piyasaya surmeyi dusunurler mi acaba? Hayali bile guzel!

 

Bir yikanabilir bebek bezi hikayesi

Bu yaziyi sadece vegan hayat ile ilgili oldugu icin yazmiyorum. Genel olarak hayatla ilgisi var. Hatta sirf bunu anlatmak icin yeni bir blog kurmayi bile dusundum. Simdilik burada yazmakla yetinecegim. Talep olursa (?) devamini da yazarim.

Ilk cocugum dogmadan once hazir bezlere cok karsiydim. Onun icin de daha bebek dogmadan hazirliklarimi yaptim. Yikanabilir bebek bezi kullanan bir arkadasima akil danistim, internetten yorumlari okuyup birkac parca siparis ettim ve bezleri yikama servisi ile anlastim. Yanlis hatirlamiyorsam her hafta temiz 80 veya 100 adet bezi evin kapisina birakip kirlileri aliyorlardi. Bir de hastanede ve ilk gunlerde kullanmak icin organik ve dogada cozunen, tek kullanimlik bebek bezleri almistim. Sonra… Cok tecrubesizdim bu konuda, yikanabilir bebek bezleri kullanan arkadasim da tatildeydi. Yikanabilir bezlerini denedigim ilk gun cesaretim kirildi, baskilara boyun egdim ve o zamanlarin kaosu icinde ugrasacak bir bas agrisi daha olmasin diye bezleri biraktim, yikama servisini iptal ettim. Hem nasil olsa bebek bezlerim organik ve dogada cozunebilen cinstendi.

Derken birkac hafta sonra tasindik ve iste hosgeldin Pampers (Prima). Ne organik, ne dogada cozunebilen cinsten, ne ekonomik, ne saglikli, ne de vegan. Ama o gunun sartlari icinde bir daha yikanabilir bebek bezlerini arastirmaya zaman ve enerji bulamadim. Arada gozum takiliyordu bebek esyasi satan dukkanlarda, ama merakla bakmaya baslayip “bu is beni asar” bezginligiyle cikiyordum dukkandan. Bir defasinda dayanamayip bir tane aldim en gozume kestirdigim bezlerden (30 euro vermisim, dile kolay). Bir kere kullandim, onu da -simdi anliyorum ki- yanlis kullanmisim.

Yillar gecti, oglum buyudu. Ben tam bebek bezlerinden kurtuldum diye sevinirken (inanilmaz bir cevre kirliligi yaratiyor, insanin ici aciyor) ikinci bebek dogdu. Aliskanliklardan kurtulmak zordur, veganlar iyi bilir. Ultra Prima’ya hic dusunmeden basladik (kokusuz versiyonu vardi iyi ki). Arada organik bebek bezlerine bakip acaba bunlara mi gecsek, ekonomik olarak kaldirabilir miyiz diye dusunuyordum. Sonra minicik bebegim hasta oldu, ailedeki herkes hasta oldu, ama onunki bir turlu tam iyilesmedi ve bronsiolit denen illet hastaliga dondu. Nefes problemi, asiri mukus salgilama, vs. Ileri hali astim. Ilaclarin yaninda ona iyi gelsin diye bir suru sey yaptik. Evdeki mobilyalari sadelestirdik, tum polarlari ortadan kaldirdik, toz tutacak herseyi uzaklastirdik, ozel filtreli elektrik supurgesi aldik, turlu turlu gida alerjisi denemeleri yaptik, evdeki tum parfumlu seyleri kullanmayi biraktik, temizlikte kullandigimiz malzemeleri toptan degistirdik, camasir deterjanlarini degistirdik, vs. Sonra bir gun, kullanilip atilan cinsten olan bebek bezlerinin solunum yolu rahatsizliklarina neden olabilecegini okudum bir yerde. Ve iste yikanabilir bebek bezine gecme fikrinin gucu o zaman geldi. Bu konuda pek inandirici calisma da bulamadim ustelik. Ama hazir bezlerin icerigine bakinca dank etti. Diger maddeler var midir yok mudur, ne miktarda vardir bilmiyorum ama ozellikle bir tanesi var ki… Digerlerinin yaninda masum kalsa da benim icin ipi o kopardi. Bez kuruyken ince kum gibi olup da siviyla birlesince jel olmasini saglayan madde, bebek bezini uzun tutunca bebegin cildinde kristalimsi jel parcaciklari birakan, bebegin poposunu yikadiginizda kaygan kaygan hissetmenize neden olan madde.

Labta kendi ellerimle kullandigim, her kullanisimdan sonra basimin agirdigi ve “simdi artik acik havaya ihtiyacim var” dedirten ayni madde, akrilamid.

Hemen internete kostum ve o da ne? Yikanabilir bebek bezinin bu kadar cesidi oldugunu bilmiyordum. Birkac gunumu sirf terminolojiyi anlamaya calismakla gecirdim, boguldum, bezdim, kararlar verdim, kararlari bozdum, ve sonunda birkac bez denemeye karar verdim.  Iyi ki oyle yaptim. Denedim ve ise yarayan bir tanesinden birkac tane daha aldim. Sonra birkac tane daha. Bir aydan uzun bir suredir kullaniyoruz ve ben cok memnunum. Herkese tavsiye ederim. Yikanabilir bebek bezlerinin cok fazla cesidi var. Normal bez seklinde olup ustune kilif gecirileni (ilk bebek icin aldiklarim, ekonomik ama ilk kullanan icin zor), cep seklinde olanlar (en yaygin tur), hepsi-bir-arada olanlar (pahali ama pratik), hibrid olanlar, organik olanlar, pamuk olanlar, bamboo olanlar, keten olanlar, vs. Bir derya. Hangi cesidi begeneceginizi kullanmadan bilemiyorsunuz, bebegine gore de farklilik gosteriyor. Amerika’da bazi internet sitelerinde tanitim ve deneme paketleri bulabiliyorsunuz, ama Turkiye’de boyle bir sey yok malesef.

Su an kullandigimiz bezlerin cogunu Turkiye’den aldim, ustelik de cok ekonomik bir fiyata (www.hepsianneden.com). Isin absurd tarafi su ki, bu bezler dunyanin en unlu yikanabilir bebek bezi firmalarindan birine ait, Amerikan markasi. Uretim yeri? Turkiye. Yani burnumuzun dibinde bir yerlerde dunyanin en iyi yikanabilir bebek bezleri uretiliyor, ama Turkiye’de bunlarin adini bile bilen yok. Bunlari bulmak icin binbir takla atiyorsunuz, sans eseri bu siteyi bulamamis olsaydim bu bezleri Bulgaristan’dan getirtecektim. Bu defa sansim varmis, ve bu defa cok okudum, onlarca video izledim, ve sosyal baskilara bu defa direnebildim. Hic de korktugum kadar zor degilmis. Bunlarla tatile de ciktim (camasir makinesi vardi tabi), gezmeye de gittik, ve doktor ziyaretine de bu bezlerle gittik. Artik her bez degistirmede icim cok rahat.
(Edit) Oğlumun nefes problemi için o kadar cok sey yaptik ve o gunden bugune o kadar cok sey degisti ki, neyin işe yaradığını bilmek çok zor. Ciddi bir iyileşme görülüyor, ama bu yikanabilir bebek bezleri sayesinde mi oldu? Bilmem, belki de etkisi olmuştur. 

Fotografta bir cekmece dolusu FuzziBunz kilifi, bu kiliflarin icine gecen bezler ve en arkada da gece kullandigimiz Mother Ease kilifi gorunuyor.
 

Kahvaltida nohut

Bir alerji testi yapmak icin bir sureligine soya urunlerini kesmistim. Acikcasi hayatimi pek etkilemedi, kahvaltilar disinda. Son zamanlarda kahvaltiyi geleneksel Turk kahvaltisi seklinde yapmayi aliskanlik haline getirmistim. Tabi tofu ile. Tofunun uzerine guzelce zeytinyagi dokup, ya karabiber ve tuzla veya ozel bir baharat karisimiyla yiyordum.  Soya urunlerini kesince, elimdeki acik tofu paketini de bitirmeden buzluga atip tofuya da ara verdim. Kahvalti da tofusuz kaldi.

Bu noktada lafi biraz uzatacagim. Bu paragraf bir parantez olsun, okumak istemeyen atlasin.  Bazen sorarlar “Sen sucuk yemiyorsun, peynir yemiyorsun, yumurta yemiyorsun, sut icmiyorsun, tereyagi yemiyorsun, bal da yemiyorsun. Ne kaliyor ki geriye?” Tabi mantigi boyle kurunca geriye pek bir sey kalmiyor. O yuzden de kahvalti icin disari cikan vegan kisi genelde ac kaliyor. Vegan olmaya karar verip de vegan beslenmeye paldir kuldur dalan biri de ayni hataya dusup hayatindan vegan olmayan tum seyleri cikarip da yerine yenilerini koymazsa zor zamanlar gecirebilir. Ama insan sunu cok cabuk kavriyor: Yeni aliskanliklar edinmek gerekiyor. Ve bunun icin de biraz arastirmak, yeni seyleri denemek gerekiyor. Veganligin en sevdigim yani bu, bir suru yeni sey deniyorsun, eski aliskanliklarini sorguluyorsun. Cok ozgurlestirici bir sey bu!

Donelim tofusuz kahvaltiya.  Su andaki sartlar geregi de bana hizli hazirlanabilecek, sabah ekstra bir is cikarmayacak bir kahvalti secenegi gerekiyordu. Ustelik de minik bir oburcuk emzirdigim icin protein acisindan dengeli bir kahvaltiya ihtiyacim vardi.

Ve iste uzun laftan sonra hizli cozum: Susamli zerdecalli nohut! Buzlukta her zaman haslanmis nohut bulundurdugum icin yapmasi cok kolay. Bir de bunu aksamdan hazirlayip buzdolabina koydum mu, ertesi sabah sadece isitip normalde kahvaltida yedigimiz diger seylerle (domates, salatalik, zeytin, avokado) birlikte yiyebiliyorum. Ustelik bol proteinli, bol kalsiyumlu, bol demirli, bol A vitaminli, bol B vitaminli bir tarif. Dokme demir tavaniz varsa bu tarif tam ona gore.

Susamli zerdecalli nohut

2 bardak haslanmis nohut

2 adet rendelenmis havuc

2 tatli kasigi susam

1 tatli kasigi ince dogranmis taze zencefil

1/2 tatli kasigi zerdecal

1 tatli kasigi kimyon

Istege gore tuz

Istege gore zeytinyagi

Tavada zeytinyaginda susamlari kokusu hafiften cikana kadar kavurun. Ustune zencefili, zerdecali ve kimyonu ekleyip bir dakika kadar karistirmaya devam edin. Rendelenmis havucu ve haslanmis nohutu ekleyin ve kavurmaya devam edin. Havuclar istediginiz kivama gelince atesten alin. Afiyet olsun!

Muzlu kekler

Artık oğluma sağlıklı kek yedirme sevdasından vazgeçtim. Yemiyor. Beraber yapmaktan çok zevk alıyor, kek için yanıp tutuşuyor, ama yapınca şöyle bir üstünden yalayıp, birkaç fare ısırığı alıp bırakıyor.  Ona dışarıdan alınan değil de evde yapılan sağlıklı tatlıları yedirmek için çok uğraştım. İlk önce herşeyin en sağlıklı ve besin değeri yüksek haliyle başladım: tam buğday unu, şeker yerine pekmez, az yağ, bol meyve, vs. Sonra bazı keklerin tadına bile bakmayınca tam buğday unu yerine beyaz un kullandım, pekmez yerine şeker, yağı artırdım, … sonunda da ne de olsa zaten yemediğine karar verip kekleri onun için değil de kendim için yapmaya karar verdim.  Bir gün önce internetteki bir siteden denediğim bir elamlı kek fiyaskosunun ardından en güvendiğim yemek kitabına sığındım. Evdeki aşırı olgun muzları ve kullanılmak için bekleyen buğday ruşeymini görünce tarifi hemen buldum zaten. Ona bir de pişmiş kinoa ve dövülmüş ceviz ekledim. Şeker yerine de pekmez kullandım. Sadece fırına vermeden önce tepelerine bir çimdik toz şeker serpiştirdim. Bilin bakalım ne oldu? Oğlum bunları çok beğendi :)

Muzlu-buğday ruşeymli- kinoalı- cevizli muffin

1 bardak soya sütü

1 tatlı kaşığı elma sirkesi

3 adet aşırı olgun yerli muz

1/3 bardak sıvı yağ

1/3 bardak üzüm pekmezi

1 1/3 bardak un

¾ bardak buğday ruşeymi

1 paket kabartma tozu

1 paket vanilya

½ tatlı kaşığı tuz

½ tatlı kaşığı tarçın

½ bardak dövülmüş ceviz içi

½ bardak pişmiş kinoa

Önce fırınınızı 190 ^oC’ye ayarlayın. Muffin tepsinizi hazırlayın (yağlayın veya kağıt bardakçıkları dizin).

Soya sütüne sirkeyi ekleyip karıştırın ve sütün kesilmesi için bir kenara koyun.

Muzları ezin (çatal gayet iyi iş görüyor). Üzerine sıvı yağ ve pekmezi ve en sonunda da sirkeli süt karışımını ekleyin ve karıştırın.

Unu, kabartma tozunu, vanilyayı, buğday ruşeymini, tuzu ve tarçını bir kapta birleştirip karıştırın.

Sıvı karışım ile unlu karışımı birleştirin.  Unluyu sıvıya yavaş yavaş katmayı tavsiye ediyor kitap. Ben tam tersini yaptım, biraz topakçıklı oldu ama vegan keklerde topakçıklar hiç sorun değil zaten.

Cevizleri ve kinoayı katın ve eşit dağılması için kısaca karıştırıp karışımı muffin tepsisine dökün. 12 muffin için yetip artacak harcınız olacak. Artanı yalayabilirsiniz, bu da vegan kek harçlarının bir güzelliği J Harcı yalarken muffinleri fırına vermeyi unutmayın. 20 dakika sonra, veya kokular gelmeye başlayınca, kürdan testi uygulayın. Kekin içine batırdığınız kürdan temiz çıkmalı. Ben bunları biraz uzun pişirdim, onun için biraz daha esmer tenli oldular.

Bunlar ne ile iyi gider? Bence saleple. Ama salepsiz de güzeller, ayaküstü birkaç tane yedim.

Teşekkürler Veganomicon, iyi ki varsınız İsa Chandra Moskovitz ve Terry Hope Romero! Size de afiyet olsun!

Vegan pasta

Geçenlerde oğlum pasta diye tutturdu. Pazar öğleden sonra. Evde sadece ben, bebek, büyük oğlum ve eşim var.  Pasta yapmak aklımızdaki en son şey. O kadar ısrar etti ki, “Canım, geçen gün yaptığım kakaolu keki hemencecik pasta halinde yapıveririm” dedim. Hmmm… Evdeki hesap çarşıya hiç uymadı. Günün sonunda evet, bir pastamız vardı, ama bebek dahil hepimiz harap ve bitap düşmüştük. En sonunda sıra pasta yemeye gelince oğlum aynen şunu söyledi “Pasta istemiyorum, su içeceğim.”

Bu tariften o kadar bereketli bir pasta çıkıyor ki ye ye bitmiyor, komşulara ver bitmiyor, işe götür bitmiyor. Güzel bir pasta oluyor. Vegan kekin tarifi PETA’dan, kaju fıstıklı dış kreması Ani Phyo’dan.  Afiyet olsun.  Vegan kek tarifini tek kat için veriyorum, siz tarifin iki katını yapıp keki ikiye bölebilirsiniz veya iki tane aynı kekten yapabilirsiniz.

Kakaolu vegan kek

1 ½ bardak un

1 bardak toz şeker (ben 1/2 bardak kullaniyorum)

3 tepeleme tatlı kaşığı kakao

1 cay kasigi karbonat (veya ½ paket kabartma tozu)

½ paket vanilya

1 çorba kaşığı sirke

5 cay kasigi (veya ¼ bardak) sıvı yağ

1 bardak soğuk su

Fırını 185 ^oC’ye ayarlayın. Katı malzemelerı ayrı bir kapta, sıvı malzemeleri ayrı bir kapta birleştirip karıştırın. Sonra katıları sıvılara ekleyerek karıştırarak birlleştirin. Yağlanmış fırın tepsisine aktarıp pişirin. Takriben 25-35 dakika arası. İçine batırdığınız kürdan temiz çıkıyorsa pişmiştir.

Ara kreması için:

Vanilyalı puding

3 tepeleme yemek kaşığı un

3 yemek kaşığı sıvı yağ

½ paket vanilya

Aldığı kadar soya sütü

Arzuya göre şeker (3 yemek kaşığı veya daha fazla)

Kısık ateşte unu yağda kavurmaya başlayın, yavaş yavaş soya sütünü eklerken karıştırmaya devam edin. Pudinginiz piştikçe katılaşacağı için oldukça cıvık bir kıvam olsun. Katılaştıkça da soya sütü ekleyebilirsiniz. Vanilyayı ekledikten sonra tadına bakarak şeker koyun.

Keki ıslatmak için şurup:

1 bardak su

½ bardak şeker

Suyu ve şekeri birlikte kaynatın. Ya soğuk keke sıcak şurup dökün, ya da sıcak keke soğuk şurup. Ben keki soğutup kalıptan çıkardıktan sonra sıcak şurup dökmeyi tercih ediyorum.

Şurupla ıslattıktan sonra ara kremayı da sürün. İki keki üs üste koyun. Üst keki de ıslatın. En üste de kaju kreması sürün.

Kaju fıstıklı Hindistan cevizli krema

1 bardak kaju fıstığı

¾ bardak su

1/3  bardak agave şurubu

¼ bardak Hindistan cevizi rendesi

¼ bardak ılık Hindistan cevizi yağı

½ paket vanilya

Hepsini rondoda birleştirip krema haline getirin.  En son kremayı da sürünce pastanız yemeye hazır.  Bir gün sonra tatlar daha da oturmuş olacak. Buzdolabında saklamanızı tavsiye ederim. Üzerini dilediğiniz gibi süsleyebilirsiniz.  Çikolata rendelemek en hızlı süsleme yöntemlerinden biri. Afiyet olsun!

Not: Bu kadar uğraşamam derseniz, tek kek ölçüsünü pişirin, üstüne de 1 bardak soya sütü, ¼ bardak sıvı yağ ve ½ bardak şekeri kaynatıp iyice karıştırın, kekin üstüne dökün. Bu haliyle de ıslak kek oluyor, ve pastadan bile daha dayanılmaz olduğunu göreceksiniz.  Buna da afiyet olsun :)